Pređi na Sadržaj

Arhive po godinama: 2017

Secesija u starom jezgru Zemuna

dr Snežana Toševa

 

Iz recenzije kataloga i izložbe Secesija starog jezgra Zemuna

 

Bogato graditeljsko nasleđe Zemuna svedoči o mnogim fazama razvoja njrazličitijih stilskih tokova koji su se smenjivali u njegovoj bogatoj istoriji. Izložba Secesija starog  jezgra Zemuna koju je osmislila i priredila Aleksandra Dabižić na najbolji način ukazuje na jednu od faza njegovog razvoja i oblikovanja. Predmet istraživanja, kao i materijal koji će biti prezentovan je nasleđe zaštićene prostorne kulturno-istorijske celine Starog jezgra Zemuna. Autorka se odlučila za hronološki prikaz objekata koji sa jedne strane imaju kulturno-istorijsku i stilsku vrednost, dok su sa druge strane značajni po svojoj ambijentalnoj vrednosti i spomeničkom karakteru, od kojih mnogi imaju status spomenika kulture. Izložbu prati celovit i pregledan katalog čija je sadržina i koncepcija usklađena sa izloženim materijalom.

Iako, po mišljenju autorke, vrlo često dolazi do mešanja stilova na istom objektu, što stilsku klasifikaciju čini uslovnom, secesija je značajno obeležila graditeljstvo Zemuna u periodu od 1900. do 1914. godine. I pored udaljenosti od većih kulturnih celina, secesija se u Zemunu javlja gotovo istovremeno kao i u drugim evropskim centrima. Reprezentativni primeri izgrađeni u stilu secesije u velikoj meri su doprineli obogaćivalju duha srednjoevropske kulturne celine koju je Zemun imao. O tom duhu najbolje svedoči njegovo staro jezgro koje autorka ocenjuje kao građeviski homogenu i kompaktnu kulturno-istorijsku celinu.

Posebno su istaknuta i analizirana najkarakterističnija zdanja koja su svojom kulturno-istorijskom, estetskom i likovnom vrednošću značajno obeležila razvoj secesije.

Kao iskusan stručnjak u oblasti zaštite Aleksandra Dabižić posebno naglašava spomenički karakter pojedinih objekata, kao i činjenicu ako su pojedina zdanja devastirana ili neadekvatno obnovljena kada su izgubila elemente u stilu secesije. Pored analize stilskih, tipskih, arhitektonskih i ambijentalnih karakteristika najznačjnijih primera, na kraju kataloga dat je i širi prikaz objekata po ulicama, što daje posebnu celovitost i zaokruženost čitavom projektu. Tekst je obogaćen starim fotografijama, planovima i crtežima, kao i novim fotografijama Snežane Negovanović koje svojim kvalitetom ističu lepotu secesije.

Izložba Secesija starog jezgra Zemuna koja na najbolji način promoviše vrednosti graditeljskog nasleđa, značajna je ne samo za stručnjake, već i za širu javnost. Osim o secesiji, ona svedoči i o istoriji Zemuna, kao i o znamenitim ličnostima koje su obeležile njegov razvoj. Boljim sagledavanjem i vrednovanjem graditeljskog nasleđa, izložba koju preporučujemo značajno doprinosi izgrađivanju savesnijeg odnosa prema nasleđu. Jer da bi jasnije definisali šta zaštićujemo, moramo poznavati različite slojeve arhitektonsko-urbanističkog razvoja, o čemu najbolje svedoči i ova izložba.  Rasvetljavajući i ukazujući na bogato graditeljsko nasleđe u duhu secesije, autorka je uspela da potvrdi i dokaže značajnu poziciju Zemuna na mapi srednjoevropskih gradova. Zahvaljujući višestrukom značaju ovog projekta, nadamo se da će izložba koja je pred nama izazvati interesovanje kako ljubitelja istorije, tako i stručnjaka iz oblasti zaštite kulturne baštine, jer Zemun to sasvim sigurno zaslužuje.

IX Konferencija o kulturnom nasleđu

Rekonstrukcija, restauracija i prezentacija Česme Mehmed paše Sokolovića

Rekonstrukcija i restauracija Turbeta Damad Ali paše na Beogradskoj tvrđavi

Stručno vođenje kroz izložbu „Secesija u starom jezgru Zemuna“ i interaktivno predavanje učenika Zemunske gimnazije

Pri kraju radovi na česmi Mehmed paše Sokolovića

Potpisan sporazum o subvenciji za obnovu Spomenika zahvalnosti Francuskoj

Otvorena je izložba „Secesija u starom jezgru Zemuna“

„Nasleđe“ broj XVIII

nasledje 2017 k1Časopis Nasleđe broj XVIII je izašao iz štampe oktobra meseca 2017. godine. Na naslovnoj strani je spomenik Vasi Čarapiću u Beogradu. Podignut 1951. godine, pred-stavlja značajno ostvarenje tog perioda, kao i jedno od najuspešnijih ostvarenja iz opusa autora, aka¬demskog vajara Radete Stankovića. Među člancima u ustaljenim rubrikama časopisa je članak pod naslovom Beogradske interpolacije arhitekte Konstantina Jovanovića. Ovim radom se aktuelizuje civilizacijski doprinos arhitekte Konstantina Jovanovića u izgradnji Beograda, koji je, zahvaljujući njemu, dobio izgled evropske prestonice. Kroz svoja ostvarenja, zdanja poput Narodne banke, Zadužbine Nikole Spasića i drugih, Jovanović je prepoznat kao kulturni emancipator koji je srpsku arhitekturu povezao sa srednjoevropskom. Pogotovo su njegove nadahnute interpolacije doprinele preobražaju Beograda iz osmanske varoši u evropski grad. U radu o jednoj neobičnoj sceni na hadžijskoj ikoni iz Crkve Ružice ukazuje se na jednu od predstava na ikonografski složenoj jerusalimskoj ikoni iz 1819. godine. Na ovoj predstavi centralna je ikona Bogorodice s Hristom, koju Sv. ap. Luka predstavlja Bogorodici. Na osnovu poređenja sa kasnije nastalim grafikama autor dolazi do zaključka da je reč o predstavi predanja o čudotvornoj ikoni iz manastira Kiko na Kipru. Pomenutu ikonu je naslikao Sv. ap. Luka, a svojim rečima ju je Bogorodica blagoslovila. Ovo predanje je igralo ulogu u opravdanju kulta ikona, ali i u učvršćivanju prestiža same kikoske ikone. Dat je i prikaz VII konferencije o kulturnom nasleđu i zbornika radova: Kulturni predeo. Među člancima je i prikaz izložbe i monografske studije: Aleksandar Kadijević, Vizantijsko graditeljstvo kao inspiracija srpskih neimara novijeg doba. U rubrici In memoriam je sećanje na Miodraga Dabižića jednog od najpoznatijih i verovatno najstarijih žitelja Zemuna, koji je čitav svoj život posvetio istraživanju zemunske istorije i na¬sleđa, materijalnih spomenika i društveno-kulturnog života, po čemu će njegovo ime ostati trajno zabeleže¬no u bibliografiji radova o istoriji Zemuna.

 

Journal Heritage XVIII

 

SADRŽAJ

spomeničko nasleđe

DUŠICA NIKOLIĆ, Beogradske interpolacije arhitekte Konstantina Jovanovića
MARIJA POKRAJAC, Istorija kuće porodice Vladisavljević na uglu Dositejeve i Gospodar Jevremove ulice broj 57
ALEKSANDAR BOŽOVIĆ, Spomenik Vasi Čarapiću u Beogradu

istraživanja

LjILjANA ĐUKANOVIĆ, Razvoj tehnika građenja u stambenoj arhitekturi Beograda tokom 19. i početkom 20. veka
ALEKSANDAR KADIJEVIĆ, Baltička moderna u Beogradu: projekt Uprave monopola i Ministarstva finansija (1908) Kričinskog i Vasiljeva
VLADANA PUTNIK PRICA, U lepom stanu sreća stanuje: beogradski enterijeri kao vid javnih prostora u međuratnom periodu
NADA ŽIVKOVIĆ, Čarobni vrt Bogosava Živkovića – stanje i predlog zaštite
MARKO KATIĆ, Jedna neobična scena na hadžijskoj ikoni iz Crkve Ružice

konzervatorski pristup

JELENA VASIĆ DERIMANOVIĆ, SVETLANA PEROVIĆ IVOVIĆ,Konzervacija papirnog novca iz Legata Đorđa Novakovića u Muzeju grada Beograda
ALEKSANDRA RISTANOVIĆ, Skulptura u cinku na području Beograda

pogledi i mišljenja

SVETLANA DIMITRIJEVIĆ MARKOVIĆ, Forma grada i urbanistička regulacija: Osmanov Pariz i Josimovićev Beograd

prikazi

IRINA SUBOTIĆ, Prikaz knjige: Hajna Tucić, dr Milan Prosen, Alfa među palatama – Jadransko-podunavska banka
NADA ŽIVKOVIĆ, Prikaz VII konferencije i zbornika radova:Kulturni predeo
MILAN PROSEN, Prikaz izložbe i monografske studije: Aleksandar Kadijević, Vizantijsko graditeljstvo kao inspiracija srpskih neimara novijeg doba
DRAGANA MECANOV, Prikaz monografije: Dr Đorđe Alfirević, Ekspresionizam u srpskoj arhitekturi

in memoriam

JOVANKA VESELINOVIĆ, Miodrag A. Dabižić (1922–2017)

 

Izložba „Secesija u starom jezgru Zemuna“

IzložbaSecesija u starom jezgru Zemuna na najbolji način promoviše vrednosti graditeljskog nasleđa, značajna je ne samo za stručnjake, već i za širu javnost.